Beste lezer,
Ik hoop dat het je goed gaat.
De dagen worden korter. Planten trekken zich terug in hun wortels en gaan in de zuinige modus. Een goede tijd voor ons om naar binnen te keren. Er is in de Agenda maar één Mahasi-retraite in december te vinden, namelijk in Panditarama Manchester. Misschien een goede reden om met iemand samen iets thuis te organiseren?
In deze nieuwsbrief:
1. Wat de vier weken retraite mij bracht
2. Haat
3. Meditatie thuis
4. BTW op donaties?
5. Gastleraren: Sayadaw U Vivekananda en Sayalay Bhaddamanika
6. Agenda
Met een hartelijke groet,
Guus Went
www.mahasi.net
1. Wat de vier weken retraite mij bracht
Van 20 juni tot 20 juli was ik in Centrum Dhammaramsi, in België gelegen tussen Dinant en Namen, in retraite bij twee Birmese monniken. De eerste twee weken werden geleid door Sayadaw U Nanujjota, (online vanuit Birma), de derde en vierde week door Sayadaw U Thuzana (ook online, vanuit Californië). Beide leraren zijn opgeleid door Mahasi Sayadaw’s gekozen opvolger Sayadaw U Pandita (1921 – 2016).
Sinds januari 2020, toen mijn zevende 60-daagse retraite in Birma eindigde, had ik geen lange retraite meer gedaan, alleen enkele retraites van een week in Dhammaramsi.
Meer dan ooit tevoren werd mij duidelijk hoezeer bij deze leraren je eigen oefening centraal staat. Niet theorie, maar pure praktijk. Mijn oefening is versterkt, verdiept en opgefrist.
In de Mahasi-methode beginnen we bij dat wat het makkelijkste is om de aandacht op te richten, en dat is het lichaam. Dat kan resulteren in het ervaren van bijvoorbeeld lichtheid, zwaarte, beweging, zachtheid, hardheid, duwen, trekken . . .
Veel verschillende mentale vermogens beginnen op te lichten. We zijn gewend alleen ‘denken’ een mentaal vermogen te noemen, maar er zijn er 52! (zie Abhidhamma in Practice, p. 29 – 45) Ik noem er een paar: energie, richten van de geest, intentie, mindfulness, concentratie en verrukking. Er ontstaat een kracht en scherpte in de geest die zelfs heel oude, lang vergeten of nooit eerder zo geziene gevoelens van bijvoorbeeld trots en angst (twee andere mentale vermogens) aan het licht kan brengen.
Al deze lichamelijke en mentale elementen noem ik de echte wereld – de wereld van lijden en het ophouden van lijden. Dat is niet de wereld van appjes, e-mails, ‘tweets’, (‘sociale’) media en de Tweede Kamer . . .
Sinds deze retraite begin ik thuis de dag met minstens een half uur loopmeditatie, en pas daarna de zitmeditatie. Zoals Sayadaw U Pandita zegt: zonder dat begin je soms met een lege accu.
In de retraites die ik sindsdien begeleid heb, hebben de deelnemers de verandering kunnen ervaren.
En het besluit is gevallen om weer jaarlijks een retraite van 30 – 60 dagen te gaan doen, onder begeleiding van een van de leraren. Vooralsnog gaat mijn interesse uit naar de 60-daagse retraite van 31 augustus tot 30 oktober 2026 in het TMC (Tathagata Meditation Centre) in San José, Californië, bij Sayadaw U Thuzana en Sayadaw U Nyanavudha. Beiden ken ik uit de 60-daagse retraites in Birma.
2. Haat
In de schijnwereld die ik hierboven noemde (die van appjes, media, de Tweede Kamer enz.), komen wij steeds vaker de uitdrukking ‘haat zaaien’ tegen. De term lijkt sommigen in de mond bestorven te liggen, als iets wat anderen doen (nooit wijzelf).
MAAR: als er een terroristische aanslag is gepleegd waarbij doden zijn gevallen – dus als haat weer eens geoogst heeft – weet men nergens van, en wordt er standaard gemeld dat ‘het motief van de dader nog niet bekend is’. Hoe opmerkelijk!
Hoe wordt volgens de Boeddha haat gezaaid?
De Boeddha noemt als onmiddellijke oorzaak van haat: oppervlakkige aandacht voor onze ergernis over gedrag van anderen (Anguttara Nikaya IV, 29 – p. 1288)
Merk op: ja, anderen kúnnen zich stom gedragen, en ja, dat kán ons ergeren.
Maar wanneer wij grondige aandacht voor onze ergernis hebben, zien wij dat iemand zich zo gedraagt omdat diens geest daartoe gedisponeerd is, en dat wij daar niets aan kunnen doen. (Anguttara Nikaya IV, 30 – p. 1288)
Als wij zo denken, als wij dat zien, zaaien we geen haat (in onszelf) en komen we niet met een reactie van haat. We houden even onze muil, zogezegd.
In een geest zonder haat kan er – mits we daarvoor gunstige omstandigheden creëren – ruimte komen voor dialoog met de ander. ‘Wat maakt dat jij zo denkt?’ Of er kan zelfs mededogen opkomen. Denk aan het bekende verhaal van Sharon Salzberg, die van haar leraar te horen kreeg: ‘O Sharon, met al de liefdevolle vriendelijkheid in je hart zou je die man met je paraplu een klap op zijn hoofd hebben moeten geven!’
Dit onderwerp vraagt natuurlijk om zorgvuldige aandacht en is daarmee meer een onderwerp voor een retraite dan voor een nieuwsbrief. In een retraite kunnen wij ons vermogen versterken om helder en zelfstandig te denken.
Dus misschien word je nieuwsgierig naar de Agenda onderaan in deze nieuwsbrief?
3. Meditatie thuis
Vaak krijg ik na een retraite van deelnemers de vraag hoe zij thuis door kunnen gaan. Aansluiting bij een meditatiegroep wordt dan vaak genoemd. Maar er zijn ook mogelijkheden dichter bij huis. Ik noem altijd als eerste: jezelf een geschikte, mooie plaats in je huis cadeau doen voor je meditatie, en voor boeken en foto’s en andere voorwerpen die je verbinden met de Boeddha, de Dhamma en de Sangha.
Hier onder zie je twee voorbeelden die mij de afgelopen maanden door twee yogi’s zijn toegestuurd.
Toen ik van de week een keer aan het einde van de dag depressief (vol zelfhaat) op de bank lag, had ik nog nét de energie om mij te realiseren dat dit niet is wat ik mijzelf gun (dit is vriendelijkheid), en naar mijn meditatieplek te gaan.
Ik boog voor de Boeddha, en mijn hoofd had de grond nog niet geraakt of ik begon te huilen. Schaamtegevoel kwam op, daarna het besef dat dat een heilzame mentale toestand is, en er kwam lichtheid en vreugde op. Het werd stil van binnen en ik realiseerde ik mij: ‘Waar is nu die haat van daarnet? Er is geen haat!’ Die toestand hield heel lang aan.
Ook kun je kijken naar andere, aanleunende activiteiten. Voor mij zijn dat joggen en yoga. Anderen melden Kung Fu of Tai Chi, of een bepaald boek. In volgende nieuwsbrieven besteed ik graag aandacht aan andere mogelijkheden, hoe die beleefd kunnen worden en wat die opleveren. Als je jouw verhaal wilt delen, ben je van harte welkom.
4. BTW op donaties?
In februari van dit jaar ontvingen wij bericht van de Belastingdienst dat de Mahasi Sayadaw Stichting vanaf 1 juli BTW-plichtig is. Er moet per kwartaal aangifte worden gedaan. Bezwaar is pas mogelijk na de eerste aangifte, die uiterlijk 31 oktober verzonden moest zijn.
Een yogi die fiscaal juriste is, heeft dit bezwaar voor ons geschreven.
Wij maken bezwaar tegen BTW over donaties omdat het begeleiden van een retraite op zichzelf een donatie is, en geen economische activiteit, en omdat donaties aan de Mahasi Sayadaw Stichting of aan de begeleiders vrijwillig gegeven worden en geen verplichting zijn.
We maken geen bezwaar tegen BTW over verblijfkosten en boodschappen voor de maaltijden, en alle andere uitgaven die de stichting moet doen, zoals reiskosten, administratie, website, internet, telefoon en verzekeringskosten.
We wachten de reactie van de Belastingdienst af.
5. Gastleraren: Sayadaw U Vivekananda en Sayalay Daw Bhaddamanika
|
|